Ruim tien jaar geleden pakte ik voor het eerst serieus een kwast in mijn hand. Als iemand mij toen had gevraagd waar ik over tien jaar zou staan, had ik waarschijnlijk gezegd dat ik hoopte mooie schilderijen te maken, misschien een paar exposities te organiseren en af en toe een kunstobject te verkopen. Ik had nooit kunnen bedenken dat ik boeken zou schrijven, lezingen zou geven, Studio Blijmakers en Het Dobbyhuis zou oprichten en een klein turquoise eendje met gouden barstjes zou ontwikkelen dat mensen helpt om over dementie te praten.

Als ik terugkijk, zie ik dat mijn kunstenaarschap zich stap voor stap heeft ontwikkeld. Niet omdat ik een uitgestippeld plan had, maar omdat ik steeds beter ging luisteren naar de mensen die mijn werk ontmoetten. Mensen bleven niet alleen naar mijn schilderijen kijken. Ze begonnen verhalen te vertellen. Over verlies, liefde, ziekte, hoop, opnieuw beginnen en dromen die ze nog altijd koesterden. Langzaam begon ik te begrijpen dat niet mijn schilderijen het belangrijkst waren, maar wat er gebeurde als mensen ervoor bleven staan. Het gesprek werd belangrijker dan het doek en de ontmoeting waardevoller dan het kunstwerk zelf.

Die ontdekking veranderde mijn manier van werken. Ik schreef boeken, ontwikkelde creatieve methodieken, richtte Studio Blijmakers op, begon Het Dobbyhuis en creëerde Dobby als gesprekstool om dementie bespreekbaar te maken. Telkens gebeurde hetzelfde: creativiteit nodigde mensen uit om iets van zichzelf te laten zien. Achter iedere tekening, ieder kunstwerk of ieder gesprek bleek een mens te schuilen met een verhaal dat gehoord wilde worden.

Afgelopen week had ik een gesprek dat ik niet had zien aankomen. Het begon heel eenvoudig, met een uitnodiging om een lezing te geven en de vraag wat ik daarna zou kunnen achterlaten. Maar terwijl we praatten, voelde ik iets kantelen. Er ontstond een beeld: een Wand van Verhalen. Een plek waar bezoekers een klein stukje van zichzelf achterlaten. Een herinnering die ze willen bewaren. Iets waar ze trots op zijn. Een droom die nog altijd leeft.

Tijdens dat gesprek viel alles op zijn plek. Ik besefte dat ik de afgelopen tien jaar niet alleen schilderijen heb gemaakt. Ik heb verhalen verzameld. Ik heb verhalen zichtbaar gemaakt. Misschien ben ik al die jaren, zonder dat ik het zelf wist, verhalen aan het bewaren geweest.

En daar, in dat gesprek, zag ik voor het eerst de rode draad door alles wat ik de afgelopen jaren heb opgebouwd. Mijn schilderijen, mijn boeken, Studio Blijmakers, Dobby, mijn podcast Gouden Verhalen, mijn lezingen en straks misschien ook de Wand van Verhalen. Ze lijken heel verschillend, maar hebben allemaal hetzelfde vertrekpunt: de mens. Niet de diagnose, niet de beperking en niet de buitenkant. Maar het verhaal.

Misschien is dat wel de ontwikkeling die ik zelf moest doormaken om te ontdekken wat kunst voor mij werkelijk betekent. Ik maak nog steeds kunst, maar mijn materiaal is veranderd. Ik werk niet alleen meer met verf, hout of doek. Ik werk met verhalen, herinneringen, ontmoetingen en verbinding. Mijn kunst begint niet bij een leeg canvas. Mijn kunst begint bij een mens.

Misschien wordt de Wand van Verhalen ooit mijn grootste kunstwerk. Niet omdat ik hem zelf maak, maar omdat hij groeit door de verhalen van honderden, misschien wel duizenden mensen. Een kunstwerk dat nooit af is en waarin iedere bezoeker iets van zichzelf mag achterlaten. Geen verzameling van diagnoses of problemen, maar een verzameling van menselijkheid.

En terwijl ik dit schrijf, realiseer ik me dat ik eigenlijk helemaal niet ben gestopt met schilderen. Ik ben alleen anders gaan kijken. Mijn schilderijen waren nooit het eindpunt; ze waren het begin van een reis die me steeds dichter bij de mens bracht.

Misschien is dat uiteindelijk wel mijn kunstenaarschap.

Verhalen bewaren.

Omdat ieder mens een verhaal heeft dat het verdient om gezien, bewaard en doorgegeven te worden.

En misschien is dat ook de mooiste gedachte die ik de afgelopen tijd heb ontdekt:

Een mens leeft voort zolang zijn verhaal iemand blijft raken.

Liefs,
Erica de Winter