Afgelopen zaterdag hadden we open dag in Het Dobbyhuis. De deuren stonden open voor familie en naasten van onze deelnemers, familie en vrienden van medewerkers, nieuwsgierige Dordtenaren, mensen die belangstelling hadden om vrijwilliger te worden en mensen die misschien bij ons zouden willen werken. We hadden van alles voorbereid. Mijn boeken lagen op tafel, de Dobby-methodiek en het herinnerboek lagen ter inzage en ook de vertelkaartjes en gevoelskaartjes konden worden bekeken. Kinderen konden een eendje beschilderen of aan de slag met een Dobby-kleurplaat. Er werd rondgekeken, gepraat, gebladerd en gemaakt.

Maar het mooiste van die middag hadden we niet voorbereid. Een van onze deelnemers begon uit zichzelf aan bezoekers te vertellen wat ze allemaal had gemaakt. Ze wees haar werk aan en vertelde erover. Niemand had haar gevraagd om bezoekers rond te leiden of iets te presenteren. Ze deed het gewoon. Even later stond een andere deelnemer bij een schilderij dat ze tijdens de schilderles van Sabina had gemaakt. Haar man was er ook en zij liet het hem zien. Hij keek naar het schilderij, naar zijn vrouw en weer terug. Had zij dat echt zelf gemaakt? Ja. Hij stond met zijn mond vol tanden.

Je kunt iemand al jaren kennen en toch ineens iets zien wat je nog niet van die ander kende. Dementie verandert veel. Dingen die vroeger vanzelf gingen, kunnen moeilijker worden en soms moeten anderen steeds meer overnemen. Maar dat betekent niet dat alles wat iemand kan verdwenen is. Soms blijkt er juist iets te zitten wat nog nooit de ruimte heeft gekregen om zichtbaar te worden. Dat is ook waarom creativiteit zo’n belangrijke plek heeft in Het Dobbyhuis. Het gaat ons niet om het perfecte schilderij of het mooiste werkstuk. Het gaat om wat er gebeurt tijdens het maken: iets proberen, een keuze maken, ontdekken dat iets lukt en daarna kunnen zeggen: kijk, dit heb ik gemaakt.

Ook bij onze Wand van Verhalen gebeurde iets wat we niet hadden afgesproken. Deelnemers begonnen zelf aan bezoekers te vertellen wat er te zien was. Geen medewerker die namens hen uitlegde wat Het Dobbyhuis doet, maar de mensen die hier zelf komen. Eigenlijk hadden we alles wat Het Dobbyhuis is netjes kunnen presenteren. De methodiek lag klaar, het herinnerboek lag open, de kaartjes konden worden bekeken en mijn boeken lagen op tafel. Wij konden uitleg geven en vragen beantwoorden. En ondertussen liepen de beste voorbeelden gewoon door de ruimte.

Bij mensen met dementie gaat het vaak over wat niet meer lukt en wat zij nodig hebben: begeleiding, structuur, ondersteuning en veiligheid. Natuurlijk is dat belangrijk. Maar als we alleen daarnaar kijken, missen we een ander deel van het verhaal. Wat kan iemand nog maken? Waar is iemand trots op? Wat wil iemand vertellen? Wat kan iemand een ander laten zien? En wat gebeurt er als we niet meteen invullen, overnemen of namens iemand spreken?

Afgelopen zaterdag hoefden we daar geen ingewikkeld antwoord op te geven. Een vrouw wees haar eigen werk aan, een ander liet haar man haar schilderij zien, deelnemers vertelden bij de Wand van Verhalen en kinderen zaten ondertussen eendjes te beschilderen. De boeken lagen op tafel, het herinnerboek lag open en de methodiek en de kaartjes konden bekeken worden. Maar sommige van de mooiste verhalen liepen gewoon rond.

Over deze open dag vertel ik ook in de nieuwe aflevering van mijn podcast Gouden Verhalen: ‘Het mooiste stond niet op het programma’. Daar neem ik je mee naar Het Dobbyhuis en naar de momenten die je vooraf niet kunt plannen. De aflevering is via deze link te beluisteren of via je favoriete podcastplatform.

Wat wil jij niet vergeten?

Liefs,
Erica