Over een vaas, ruim 2000 smurfen en een flinke dosis doorzettingsvermogen.

Als kunstenaar krijg ik regelmatig ideeën waarvan ik zelf niet direct weet of ze briljant zijn of volkomen absurd. Dit was er zo één.

Ik heb een ideeënboek. Een boek waarin ik al jaren ideeën, ingevingen en wilde plannen opschrijf. Sommige werk ik vrijwel direct uit. Andere blijven jarenlang op een pagina staan wachten. Tijdens het bladeren een tijdje geleden kwam ik een oude notitie tegen: “Een vaas vol met smurfen.” Meer stond er niet. Geen tekening, geen uitleg en geen stappenplan. Alleen die ene gedachte.

Ik moest lachen toen ik het las. Want hoe kom je op zo’n idee? En misschien nog wel belangrijker: hoe maak je dat eigenlijk? Toch gebeurde er iets wat wel vaker gebeurt bij creatieve ideeën. In plaats van te verdwijnen, bleef het idee terugkomen. Iedere keer als ik mijn ideeënboek opensloeg, keek die ene zin me weer aan. Na verloop van tijd begon ik me af te vragen of het misschien toch mogelijk was. En zoals dat vaak gaat, veranderde een idee langzaam in een plan.

Dus begon ik te zoeken. Eerst dacht ik nog dat het wel mee zou vallen. Hoe moeilijk kon het zijn om genoeg smurfen te vinden? Nou, behoorlijk moeilijk dus. Maandenlang struinde ik Marktplaats af, bezocht ik verzamelaars en kocht ik losse smurfen of complete verzamelingen. Regelmatig kwamen er pakketjes binnen en groeide de verzameling blauwe figuurtjes in mijn atelier verder. Op een gegeven moment stonden er overal smurfen. In dozen, op tafels en in kastjes. Mijn man keek er niet eens meer van op als er weer een pakketje werd bezorgd. Volgens mij vonden we het uiteindelijk vreemder als er géén smurfenpakketje kwam.

Ondertussen gingen we op zoek naar de juiste vaas. Want als je zo’n idee wilt uitvoeren, moet alles kloppen. De vaas mocht niet te klein zijn, maar ook niet zo groot dat het onmogelijk zou worden. Uiteindelijk vonden we een vaas van bijna een meter hoog. Toen die eenmaal op zijn plek stond, begon het echte werk.

Smurf voor smurf kreeg een plek. Dat klinkt eenvoudig, maar dat was het allesbehalve. Ik probeerde verschillende soorten lijm uit, vroeg advies aan fabrikanten en ontdekte al snel dat niet iedere smurf even meewerkend was. Sommige bleven keurig zitten, terwijl andere besloten dat zwaartekracht toch interessanter was. Soms zat ik onder de lijm, soms zat de tafel onder de lijm en heel af en toe vroeg ik me serieus af waarom ik ooit had gedacht dat dit een goed idee was.

Toch gebeurde er iedere keer hetzelfde. Zodra er weer een paar smurfen op hun plek zaten, zag ik het kunstwerk een beetje meer tot leven komen. Langzaam veranderde een gewone vaas in iets bijzonders. Na een paar honderd smurfen begon het ergens op te lijken. Na duizend smurfen begon ik erin te geloven. En na ruim tweeduizend smurfen stond het er eindelijk.

Een vaas van bijna een meter hoog, volledig bedekt met kleine blauwe figuurtjes.

Ik weet nog goed dat ik even stil bleef staan toen hij af was. Niet omdat ik zo onder de indruk was van het aantal smurfen, maar omdat ik ineens terugdacht aan die ene zin in mijn ideeënboek. Dat kleine idee dat jarenlang had staan wachten.

Op dat moment besefte ik dat dit kunstwerk eigenlijk helemaal niet over smurfen ging. Het ging over nieuwsgierigheid. Over durven beginnen aan iets waarvan je niet weet of het gaat lukken. Over doorzetten wanneer iets veel meer tijd kost dan je vooraf had gedacht. En over vertrouwen hebben in een idee dat anderen misschien een beetje vreemd vinden.

Want laten we eerlijk zijn: een vaas vol met smurfen klinkt niet direct als een meesterplan.

Toch werd het een van de meest bijzondere kunstwerken die ik ooit heb gemaakt. Niet omdat er ruim tweeduizend smurfen op zitten, maar omdat het me eraan herinnerde dat de mooiste dingen vaak beginnen met een idee dat niemand begrijpt.

Als ik nu naar de smurfenvaas kijk, zie ik niet alleen ruim tweeduizend smurfen. Ik zie een idee dat jarenlang in mijn ideeënboek heeft gewacht. Ik zie de zoektocht naar verzamelaars, de pakketjes die binnenkwamen, de dagen en avonden waarop ik zat te lijmen en de momenten waarop ik dacht: waar ben ik eigenlijk aan begonnen? Maar ik zie ook wat er kan gebeuren wanneer je een idee serieus neemt.

Mijn ideeënboek staat nog steeds vol met plannen. Sommige klein, andere groot. Sommige haalbaar, andere misschien niet. Maar de smurfenvaas heeft mij één belangrijke les geleerd: schrijf een idee nooit te snel af. Soms heeft een idee jaren nodig om te groeien. En soms wordt juist dat ene gekke plan, dat al die tijd geduldig op een pagina heeft staan wachten, uiteindelijk een kunstwerk waar je nog jaren later met een glimlach naar kijkt.

Wie weet welke ideeën er op dit moment nog in mijn ideeënboek staan te wachten. Al hoop ik stiekem dat ze iets minder ruimte innemen dan tweeduizend smurfen.

Liefs,
Erica de Winter